Mediation - Inleiding
De meest gestelde vragen over mediation:- Wat is mediation?
- Waarom mediation?
- Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen arbitrage of bindend advies en mediation?
- Hoe gaat mediation in zijn werk?
- Kan ik verplicht worden om aan mediation deel te nemen?
- Wat houdt de geheimhouding bij mediation in?
- Wat is de rol van de mediator?
- Is het noodzakelijk dat de mediator alle stukken leest?
- Wie kunnen er naast de partijen nog meer deelnemen aan mediation?
- Wat kost mediation?
- Hoe lang duurt een mediation?
- Wat als ik niet tevreden ben over de mediation?
Mediation is een vorm van alternatieve geschillenbeslechting (Alternative Dispute Resolution). ADR is de verzamelnaam voor procedures waarbij een geschil tussen partijen anders wordt opgelost of beslist dan via de rechter.
Mediation onderscheidt zich van andere vormen van ADR (zoals arbitrage of bindend advies), doordat het partijen zelf zijn, die door een gestructureerd onderhandelingsproces onder leiding van een neutrale bemiddelaar hun geschil oplossen. Er is dus niet een derde (rechter, arbiter, geschillencommissie of bindend adviseur), die de knoop voor hen doorhakt. Partijen zoeken in één of meer sessies samen met de mediator naar een pragmatische oplossing van hun geschil.
Tijdens een mediation houden partijen zelf de controle over en de verantwoordelijkheid voor het vinden van een oplossing van hun geschil. Lukt dat niet, dan staat de weg naar de rechter altijd nog open. Vertrouwelijkheid, pragmatisme en open dialoog zijn kernbegrippen van mediation. Doordat de mediator met beide partijen afzonderlijk in vertrouwen kan praten komen soms oplossingen binnen bereik, waar de partijen zelf niet op zouden zijn gekomen. Als mediation is gelukt wordt het resultaat vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Houdt één van de partijen zich niet aan de vastgelegde afspraken dan kan hij daartoe zonodig alsnog via een simpele gerechtelijke procedure worden gedwongen.
Mediation is oplossingsgericht, sneller, efficiënter en goedkoper dan een procedure voor de rechter; Bij mediation blijven partijen "on speaking terms" en wordt escalatie vermeden; Als er emoties spelen helpt de mediator als neutrale derde om de emotionele en de inhoudelijke aspecten te scheiden; Mediation is meer gericht op de werkelijke belangen van partijen (waar gáát het écht om) dan op hun(vaak vastgeroeste) standpunten (gelijk krijgen om het gelijk) en is meer gericht op de toekomst dan op het verleden; De mediator kan met beide partijen afzonderlijk en vertrouwelijk praten ('caucus'), waardoor hij oplossingsrichtingen ziet, die partijen zelf nog niet voor ogen hadden ; Partijen houden zelf de controle over het conflict en de oplossing; Als beëindiging onontkoombaar is, kunnen relaties zorgvuldig worden beëindigd; Als betrokkenen er niet uitkomen staat de weg naar de rechter altijd nog open?
3. Wat is het verschil tussen arbitrage of bindend advies en mediation?
Bij arbitrage en bindend advies wordt het geschil beslecht door een derde. Partijen verdedigen elk de juistheid van hun standpunt en net als bij een procedure voor de rechter hakt een derde de knoop door. Bij mediation neemt de mediator geen beslissing voor partijen. Hij/zij geeft leiding aan het onderhandelingsproces, praat vertrouwelijk met partijen en onderzoekt met hen de achtergronden en de mogelijke oplossingsrichtingen. De mediator inventariseert met de partijen hun individuele en gezamenlijke belangen.
4. Hoe gaat mediation in z`n werk?
Een mediation begint met de intake. De mediator vraagt (in een gesprek of telefonisch) wat de aard van het geschil is en hoe parttijen dit zelf omschrijven. Hij bepreekt met hen de procedure (vrijwilligheid, vertrouwelijkheid, niet-vrijblijvendheid) kosten en welke personen aan de mediation zullen deelnemen. De mediator stelt de mediationovereenkomst op en maakt met partijen een planning. In de eerste bijenkomst vertellen beide partijen kort hun versie van het verhaal. De mediator vraagt naar achtergronden en naar door partijen zelf al overwogen oplossingsrichtingen en brengt met partijen hun individuele en gezamenlijke belangen in kaart. De mediator kan tijdens een sessie partijen apart spreken. Beide partijen kunnen hem/haar in zo`n caucus in vertrouwen mededelingen doen. Tijdens de aansluitende gezamenlijke sessie of in een volgende sessie worden onder leiding van de mediator de verschillende oplossingsmogelijkheden in kaart gebracht en worden de voor en nadelen daarvan afgewogen. Meestal worden de contouren van een mogelijke oplossing dan zichtbaar en wordt hierover verder onderhandeld. Wordt een oplossing bereikt, dan wordt deze in een vaststellingsovereenkomst vastgelegd. Partijen zijn aan het bereikte resultaat pas gebonden als de vaststellingovereenkomst is ondertekend.
5. Kan ik verplicht worden om aan mediation deel te nemen?
U kunt niet verplicht worden om aan mediation deel te nemen. Mediation is vrijwillig. Indien u besluit om aan mediation deel te nemen dient u zich wel in te spannen om mee te werken aan een oplossing. Maar als u tijdens de mediation merkt dat een oplossing echt niet mogelijk is of dat de mogelijke oplossing -alles afwegende- minder aantrekkelijk is dan het alternatie (mestal en procedure) kunt u de mediation beëindigen.
6. Wat houdt de geheimhouding in bij mediation?
Geheimhouding bij mediation betekent dat aan derden geen mededelingen mogen worden gedaan over de inhoud van de mediation. Hetgeen tijdens de mediation is besproken of is neergelegd in verslagen e.d. mag niet aan anderen ter kennis worden gebracht. Ook niet als de mediation is mislukt! De rechter komt dus nooit te weten wat zich tijdens en mediation heeft voorgedaan. Voordeel hiervan is dat partijen bij mediation in een sfeer van openheid met elkaar moeten kunnen praten. Als de deelnemers aan een mediation het voorbehoud willen maken om overleg te plegen met hun achterban, worden daarover duidelijke afspraken gemaakt om de vertrouwelijkheid te waarborgen.
7. Wat is de rol van de mediator?
De voornaamste rol van de mediator is om ervoor zorg te dragen dat de communicatie tussen partijen wordt hersteld en partijen te helpen en te stimuleren om te onderhandelen over de oplossing van hun conflict. De mediator is daarbij onafhankelijk en neutraal. Onafhankelijk wil zeggen dat hij geen enkel belang heeft bij welk resultaat van de mediation. Neutraal wil zeggen dat de mediator geen enkele relatie met een van beide partijen heeft gehad voor de mediation. Tevens wordt de mediator geacht zich te houden aan de gedragsregels.
8. Is het noodzakelijk dat de mediator alle stukken leest?
Het is niet noodzakelijk dat de mediator stukken leest; de meeste mediators geven er de voorkeur aan om als een ongeschreven blad aan een mediation te beginnen. Mocht de mediator stukken ontvangen, bijv. een rapportage die gedurende de mediation wordt opgesteld, dan dienen de partijen ook over de betreffende rapportage te beschikken.
9. Wie kunnen er naast de partijen nog meer deelnemen aan mediation?
Naast de partijen die een conflict hebben, dit kunnen er overigens meer dan twee zijn, kan elke partij een adviseur/specialist meenemen. Dit zou bijv. een advocaat, financieel deskundige kunnen zijn. Voor deelname van een adviseur/specialist is het van belang dat de andere partij/en daarmee instemt c.q. instemmen. Ook kunnen partijen besluiten gezamenlijk een adviseur in te schakelen.
Mediators werken meestal met uurtarieven, onafhankelijk van het resultaat van de mediation. No cure no pay is verboden. Mediators hanteren verschillende tarieven. Veelal zijn de tarieven gerelateerd aan de professionele achtergrond van de mediator. De leden van de NVMV hanteren tarieven tussen € 150 en € 500 afhankelijk van hun expertise, ervaring en het financiële belang van het geschil. Als hoofdregel geldt dat partijen de kosten van mediation (honorarium mediator, zaalhuur, versnaperingen) delen. Ieder draagt 50% van de kosten van mediation. Partijen kunnen echter anders overeenkomen. De kosten van een advocaat of een andere specialist dienen partijen ieder afzonderlijk te betalen, tenzij men besluit deze gezamenlijk in te schakelen. Dan betaalt ieder der partijen 50%.
11. Hoe lang duurt een mediation?
De duur van een mediationtraject is gemiddeld drie à vier bijeenkomsten. Dit is afhankelijk van de opstelling van partijen als van de mediator. De mediator heeft tot taak de mediation met de nodige voortvarendheid ter hand te nemen. Hierbij dient echter wel de nodige zorgvuldigheid in acht te worden genomen. Een mediationbijeenkomst zelf duurt tussen 2,5 en 8 uur.
12. Wat als ik niet tevreden ben over een mediation?
Indien u niet tevreden bent over het verloop van de mediation kunt u dit aan de mediator melden. Indien u de mening bent toegedaan dat de mediator zich niet aan de gedragsregels van het NMI heeft gehouden dan kunt u dit melden bij het bestuur van de NVMV.
Bron: website NVMV